بررسی غلظت فلزات سنگین در رسوبات مصبی رودخانه های مهم بخش جنوبی دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم عیرزیستی،دانشکده علوم،پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

2 کارشناس پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

10.22034/jewe.2021.286828.1569

چکیده

به منظور بررسی غلظت فلزات سنگین در رسوبات بخش های مصبی رودخانه های مهم حوزه جنوبی دریای خزر ، 50 نمونه رسوب سطحی و 1 عمقی (1 مغزه) برداشت و آنالیز های دانه بندی، سنجش ماده آلی، ICP برروی نمونه ها انجام گرفت،
براساس میانگین غلظت به ترتیب بیشترین مقادیر میانگین غلظت آهن، آلومینیوم، کروم، کبالت، سرب و وانادیم در رودخانه رامسر (صفارود)، آرسنیک در گرگانرود و روی در رودخانه قره سو مشاهده گردید. همچنین کمترین میزان تمرکز عناصر در مغزه خلیج گرگان (K5) و عمق 85 سانتی متری با سن تقریبی 1400 سال بدست آمد که به عنوان مرجع زمین استفاده گردید. بر اساس شاخص های مختلف آلودگی، درجه آلودگی (Cd) در 3 رودخانه بابلرود، چشمه کیله و سردآبرود در محدوده درجه آلودگی متوسط قرار می گیرند و در رودخانه های گرگانرود، قره سو، تجن، رامسر و سفیدرود در محدوده آلودگی قابل توجه رده بندی می شوند. بر مبنای شاخص درجه آلودگی اصلاح شده، همه رودخانه ها در محدوده درجه آلودگی پایین تا متوسط رده بندی می گردند و ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺎر آﻟﻮدﮔﻲ (PLI) در بیشتر ایستگاه ها در محدوده بیشتر از 1 (کمی آلوده تا آلوده) نشان داد، اما به لحاظ سلامت اکولوژیکی (RI) همچنان در محدوده کم ریسک قرار داشتند. همچنین شاخص غنی شدگی (EF) در رسوبات بخش های دهانه ای نشان داد رودخانه های فوق احتمالا تحت تاثیر عوامل مختلف از جمله زمین شناسی منطقه، شرایط آب و هوایی و عوامل انسانی غنی شده اند و آلودگی متوسط تا شدید دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of heavy metal concentrations in estuarine sediments of important rivers in the southern part of the Caspian Sea

نویسندگان [English]

  • Hossein Bagheri 1
  • Kazem Darvish Bastami 2
1 Iranian National Institute for oceanography and National Sciences
2 Researcher of INIOAS
چکیده [English]

In this study, to investigate the concentration of heavy metals in the river mouth of important rivers in the southern Caspian Sea, 50 surface sediment samples (1 core) collected. analysis of grain size, organic matter, ICP were performed on the samples. Based on the mean concentrations, the highest mean concentrations of iron, aluminum, chromium, cobalt, lead and vanadium were observed in Ramsar (Safarud), arsenic in Gorganrud and zinc in Gharasoo rivers, respectively, Also, the lowest concentration of elements in the core of Gorgan Bay (K5) and a depth of 85 cm with an approximate age of 1400 years was obtained, which was used as a baseline reference. Based on different pollution indicators, the degree of pollution (Cd) in 3 rivers of Babolrood, Cheshmeh Kileh and Sardabroud are in the range of moderate pollution and in the rivers of Gorganrud, Qarah Su, Tajan, Ramsar and Sefidrood are in the range of significant pollution. based on the modified degree of pollution index, all rivers are classified in the range of low to medium degree of pollution, and each stream (PLI) in most stations showed in the range of more than 1 (slightly polluted to polluted), but ecological risk (RI) were still in the low risk range. Also, the enrichment factor (EF) in the sediments of the estuarine sections showed that the above rivers are probably enriched by various factors such as geology, climatic conditions and human factors and have moderate to severe pollution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pollution
  • Sedinent
  • River
  • Caspian Sea

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 13 تیر 1400
  • تاریخ دریافت: 28 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 13 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 13 تیر 1400