ارزیابی توان بوم شناسی به منظور توسعه گردشگری با رویکرد تلفیقی AHP و GIS در محور گردشگری قشلاق سنندج

نوع مقاله: یادداشت فنی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

چکیده

لازمه گریز از پیامدهای نامطلوب گردشگری و دستیابی به الگوی بهینه توسعه گردشگری، برنامه‌ریزی زمین و ارزیابی توان بوم­شناسی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مکان‌یابی پهنه‌های مناسب اکوتوریسم در مسیر گردشگری قشلاق سنندج انجام شد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی - تحلیلی، مطالعات کتابخانه‌ای، میدانی و هم‌چنین استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS بود. به همین منظور لایه‌های اطلاعاتی مورد نیاز شامل نقشه‌های سطوح ارتفاعی، شیب، جهت شیب، پوشش گیاهی، مخاطرات طبیعی، کاربری اراضی و منابع آبی تهیه­ شدند. متغیرها با استفاده از مدلAHP و بر اساس نظر متخصصین ارزش‌گذاری شدند. سپس با استفاده از تحلیل‌گرهای فضایی در محیط GIS خروجی‌های موردنظر از نقشه‌های مرجع تهیه و ضمن همپوشانی این نقشه‌ها در محیط GIS با استفاده از عملگر جمع جبری، خروجی نهایی پهنه‌بندی فضایی گردشگری به‌دست آمد. نتایج در پنج طبقه مطلوبیت محاسبه و نشان­داد که حدود ۲۰ درصد از منطقه مناسب قابلیت توسعه گردشگری و حدود %۲۰ از منطقه قابلیت توسعه به‌صورت متوسط با رعایت جوانب بوم­شناسی را دارا است. حدود %۳۳ هم ممنوع بودن توسعه گردشگری منطقه را نشان­داد. نتایج این تحقیق را می‌توان به‌عنوان شاخصی جهت توسعه کاربری‌های مناسب و بهینه در چارچوب طرح‌های اقتصادی در منطقه، مورد استفاده قرار داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating ecological capacity for development of tourism with integrated approach of AHP and GIS in the Gheshlagh tourism route of Sanandaj

نویسندگان [English]

  • Jahede Tekeykhah 1
  • Seyed Mohsen Hosseini 2
1 PhD Secholar, Department of Forestry, Natural Resources and Marine Sciences Faculty, TarbiatModares University, Noor, Mazandaran, Iran
2 Professor, Faculty of Natural Resources, TarbiatModares University, Noor, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

The unavoidable requirement to avoid the undesirable consequences of tourism and to achieve optimal pattern of tourism development is land planning and ecological capability assessment. The purpose of this study was to identify and locate the appropriate ecotourism zones on the route of the Gheshlagh tourism in Sanandaj, Kurdistan, Iran. The research method was descriptive-analytic, library and field studies, as well as the use of GIS geographic information system. For this purpose, required layers of information including altitude, gradient, slope, vegetation and water resources were prepared. In the next step, variables were evaluated using the AHP model and experts’ opnion. Then, using spatial analyzers in the GIS environment, the outputs were derived from the reference maps, and the overlay of these maps in the GIS environment using the algebraic aggregation operator was the final output of the tourism spatial zonation.The results were calculated in five classes of utility and showed that about 20% of the region is suitable for development of tourism and about 20% of the region has the ability to develop moderately with ecological aspects. About 33% of the total area showed prohibited tourism development. The results of this research can be used as an indicator for the development of appropriate and optimal applications within the framework of economic projects in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • Hierarchical Analysis Process
  • Geographic information system
  • Tourism
 BabaieKafaky S. Mataji A. and Ahmadi Sani N. (2009). Ecological capability assessment for multiple-use in forest areas using GIS- based multiple criteria decision making approach. Am. J. Environ. Sci., 5 (6), 112-119.

 

Faraji Sebcbar H. A. (2006). Location of commercial services units using analytical hierarchy process (AHP). Geogr.Res., 37(51), 125-1399. Fennel D. (1999). Ecotourism and introduction. First published Routledge, Routledge, xx+315 pp.

 

Janke J. R. (2010). Multi-criteria GIS modeling of wind and solar farms in Colorado. Renewable Energy, 35(10), 2228-2234

 

Kumari S., Behera M. D. and Tewari H. R. (2010). Identification of potential ecotourism sites in West District, Sikkim using geospatial tools. Trop. Ecol., 51(1), 75-85 Laurance W., Alonso M. and Campbell P. (2005). Challenge for forest conservation in Gabon, Central Africa. Futures, 38(4), 454-470.

 

Makhdom M. (2011). The basis of spatial planning, Ninth Edition. University of Tehran, Tehran, Iran, [in Persian].

Saaty T. L. (1980). The analytical hierarchy process, planning priority. Resource Allocation. RWS Publication, USA.

 

Tekeykhah J. (2008). Promotion of systematic analysis model recreation potentiality of forest park by using water resource factor (Abidar forest park in Sanandaj), Sari Natural Resources Faculty. Mazandaran University. Iran, 209 pp [in Persian].

 

Zebardast A. (2002). Application of Analytical Hierarchy Process in Urban and Regional Planning. J. Fine Arts, 10, 13-21.