بررسی تغییرات زمانی و روند دبی‌های حداقل در آبخیزهای منتخب دامنه جنوبی البرز

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 گروه هیدرولوژی و توسعه منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

2 دانشجوی گروه تخصصی عمران آب، دانشکده عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات،

3 عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات ، گروه عمران آب، تهران، ایران

10.22034/jewe.2020.232323.1364

چکیده

In recently years, over using of water, climate and landuse changing in different river basins, have had در سال‌های اخیر برداشت بی‌رویه، تغییرات اقلیمی و تغییر کاربری اراضی صورت گرفته در حوزه‌های آبخیز، اثرات متفاوتی بر جریان رودخانه و به‌خصوص جریان پایه و کم گذاشته است. با توجه به برداشت منابع آب زیرزمینی و تأثیر آن بر زمان رخداد و طول مدت رخ داد جریان کم در ایستگاه‌های مختلف نیاز به بررسی و تحقیق دارد. هدف از این پژوهش بررسی روند جریان کم در ایستگاه‌های هیدرومتری منتخب آبخیز کرخه می‌باشد. بدین منظور پس از دریافت داده‌های روزانه آبدهی ایستگاه‌های هیدرومتری واقع در محدوده حوضه‌های کویر مرکزی و دریاچه نمک، تعداد 39 ایستگاه انتخاب شدند. داده‌های این ایستگاه‌ها به روش همبستگی با ایستگاه‌های دیگر مورد بازسازی قرار‌گرفته و داده‌های پرت حذف شدند. سری‌های زمانی 5، 7، 10، 15، 30، 60 روزه این ایستگاه‌ها استخراج‌شدند. سپس ایستگاه‌های به دوسته‌ی حوضه‌های فاقد دشت و حوضه‌های دارای دشت تقسیم شدند. با آزمون‌های من کندال، تایل سن و اسپیرمن تحلیل روند جریان صورت گرفت. برای هر دسته بین روند جریان حداقل و مساحت حوضه بالا دست ارتباط رگرسیونی داده‌شد.. نتایج نشان داد که حدود 10 ایستگاه فاقد روند معنی‌دار و مابقی ایستگاه‌ها در سطوح 1، 5 و 10 درصد دارای روند معنی‌دار کاهشی بودند. در حوضه‌های دارای دشت به دلیل برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی با افزایش مساحت حوضه، روند جریان حداقل کاهشی‌تر شد در حالی که این موضوع در حوضه‌های فاقد دشت یا کوهستانی با افزایش مساحت حوضه از روند کاهشی کاسته شد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of temporal variations and trend low flow analysis in selected Alborz south mountains basins

نویسندگان [English]

  • Bagher Ghermezcheshmeh 1
  • Arash Kaveh 2
  • Saied Abbas Hosseini 3
1 Department of Hydrology and water resources development, Soil Conservation and Watershed management institute
2 M.Sc. Department of Civil Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University
3 Department of Civil Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

در سال‌های اخیر برداشت بی رویه، تغییرات اقلیمی و تغییر کاربری اراضی صورت گرفته در حوضه‌های مختلف، اثرات In recently years, over using of water, climate and land use changing in different river basins, have had different impacts on low-flow. According to discharging the groundwater resources; its effect on happening time and the length of this time, low-flow in different stations is needed to be considered. The purpose of this study is to investigating and determining the trend of spatio-temporal low-flow in selected hydrometric stations in Alborz south mountains basins. In this research, daily discharge data were prepared and investigated them and 39 stations selected. Daily discharge of this station were reconstructed with correlation method and outliers eliminated. Then, the time series of 5, 7, 10, 15, 30, 60 days of stations were calculated. Basins were clustered two classes including plain and no plain. Between Mann-Kendall trend and basin area regression were correlated for each cluster. The trend of Low flows were calculated Mann Kendall, Teil-sen, and spearman Ro tests. Results showed that about 10 stations low flow trend were no significant trends and other stations in 1,5,10 percent’s significant level negative trend were estimated. Also low flows were related separately in basins including plain and including no plain with area and annual discharge. In basins including plain, for reason of over discharge of groundwater, low flow trend inversely correlation with area had; but in basins including no plain directly correlation was obtained wit area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Low flow
  • Trend
  • trend tests
  • Groundwater resources
  • south Alborz mountains

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 تیر 1399
  • تاریخ دریافت: 02 خرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 14 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 17 تیر 1399