نوع مقاله : مقاله کوتاه

نویسنده

دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

10.22034/ewe.2022.349031.1793

چکیده

نفوذ آب شور در آبخوان های موجود در حاشیه کویرها و مناطق خشک یکی از چالش های مهم توسعه منابع آب در این مناطق است. در این پژوهش سعی شد تا با اصلاح و بهینه سازی مدل GALDIT، خطر نفوذ آب شور در مجاورت یک کفه نمکی در دشت سیرجان ارزیابی شود. پارامترهایی مانند نوع آبخوان، هدایت هیدرولیکی آبخوان، تراز آب‌زیرزمینی، فاصله تا کفه نمکی، وضعیت موجود نفوذ آب شور و ضخامت آبخوان برای پهنه بندی خطر نفوذ آب شور به کار گرفته شدند. برای اصلاح و بهینه سازی مدلGALDIT از روش آنالیز حساسیت تک پارامتری، روش تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی کمک گرفته شد. بر اساس نتایج به دست آمده، دشت سیرجان از لحاظ پتانسیل نفوذ آب‌شور به سه منطقه با خطر کم، متوسط و زیاد تقسیم بندی شد. نتایج حاصل از صحت سنجی مدل های مختلف نشان داد که روش منطق فازی بهترین روش برای بهینه سازی مدل GALDIT در منطقه مورد مطالعه است. میزان همبستگی نتایج مدل Fuzzy GALDIT با پارامترهای هدایت الکتریکی و غلظت یون کلراید آب زیرزمینی به ترتیب برابر با 88/0 و 90/0 است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Optimization of GALDIT model to assess the risk of saline water intrusion to aquifer adjacent to a salt playa

نویسنده [English]

  • Mohammad Faryabi

Natural Resources faculty, University of Jiroft, Jiroft, Iran

چکیده [English]

The saline water intrusion to aquifers in arid regions is one of the major challenges in the development of water resources. In this research, the risk of saline water intrusion near a salt playa in Sirjan plain was evaluated by modifying and optimizing the GALDIT model. Parameters such as aquifer type, aquifer hydraulic conductivity, groundwater level, distance to salt playa, current status of saline water intrusion and aquifer thickness were used to zoning the risk of saline water intrusion. To modify and optimize the GALDIT model, single parameter sensitivity analysis method, analytical hierarchy process and fuzzy logic were used. According to the different models results, the Sirjan plain has been classified into three saline water intrusion risk zones namely: low, moderate and high. Groundwater electrical conductivity and chloride ion concentration were employed for the validation of the results of the models. Achieving results show that the fuzzy logic is the best method for optimizing the GALDIT model. So that the correlation coefficients between the results of Fuzzy GALDIT model results and parameters of electrical conductivity and chloride ion concentration are equal to 0.88 and 0.90 respectively

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saline water intrusion
  • Salt playa
  • Sirjan plain
  • GALDIT model