شبیه‌سازی عددی آبخوان دشت بیجار- دیواندره با استفاده از کد MODFLOW و بررسی تأثیرات خشکسالی بر تغییرات کمی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی آب ، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایرا

3 دانشیار هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان

10.22034/jewe.2021.285092.1562

چکیده

به دلیل افزایش جمعیت، سطح رفاه، توسعه صنایع و کشاورزی در کنار تغییرات اقلیمی، همواره انتظار رفتاری متغیر از منابع آب زیرزمینی در طول زمان از جهت کمی و کیفی می رود. بنابراین بررسی تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی جهت مدیریت آن ضروری به نظر می‌رسد. بدین منظور در این پژوهش به بررسی تغییرات کمی آب زیرزمینی دشت بیجار- دیواندره با کد MODFLOW موجود در نرم افزار GMS پرداخته شده است. شبیه‌سازی آبخوان برای یک دوره 6 ساله و گام ماهانه از مهر سال 1389 تا خرداد سال 1395 انجام و شاخص خشکسالی SPI نیز برای دوره آماری 1987 - 2015 محاسبه شد. نتایج شبیه‌سازی آب زیرزمینی نشان‍داد که در طول دوره شبیه‌سازی سالانه در حدود 5/0 متر افت در آبخوان ایجاد شده که شدت آن در ناحیه‌های مختلف متفاوت است. لذا، با توجه به افت ایجاد شده و با در نظر گرفتن مساحت و مقدار متوسط ضریب ذخیره آبخوان مورد نظر، سالانه در حدود 1/1 میلیون متر مکعب از حجم آبخوان کاسته شده است. نتایج بدست آمده نشانگر آن است که اگر همچنان روند مدیریت کنونی ادامه یابد، در طول چند سال آینده شاهد افت شدید آبخوان و خسارت جبران‌ناپذیری خواهیم بود. نتایج شاخص SPI نیز حاکی از وضعیت خشکسالی نزدیک نرمال بوده و این بدان معنی است که خشکسالی تأثیر بسیار کمتری در تراز آب زیرزمینی آبخوان مورد نظر در سال‌های مختلف داشته‍ است. از این ‌رو، جهت حفظ آبخوان مورد نظر، بررسی سناریوهای مدیریتی نظیر تغذیه مصنوعی، کاهش برداشت‌ها، تغییر الگوی کشت در منطقه پیشنهاد می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Numerical simulation of Bijar-Divandere plain aquifer using MODFLOW code and investigation in the effects of drought on its quantitative changes

نویسندگان [English]

  • Houshang Ghamarnia 1
  • Somayeh Enayati 2
  • Atah Amini 3
1 Department of water Resources Engineering, Razi University, Kermanshah, iRAN
2 Department of Water Resources Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran
3 Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO
چکیده [English]

Due to population growth, increasing welfare, industrial and agricultural development along with climate change, groundwater resources are constantly changing quantitatively and qualitatively. Therefore, it seems necessary to study the quantitative and qualitative changes of groundwater for its proper management. For this purpose, in this study, quantitative changes in groundwater of Bijar-Divandere plain with MODFLOW code have been investigated. Aquifer simulation was performed for a period of 6 years and a monthly step from October 2010 to June 2016, and the SPI drought index for the period 1987-2015 was calculated. The results of groundwater simulation showed that during the annual simulation period, about 0.5m of drop occurred in the aquifer, the intensity of which varies in different areas. Due to the decrease and considering the area and average amount of aquifer storage coefficient, about 1.1MCM of aquifer volume has been reduced annually.The results showed that if the current management trend continues, we will see a sharp drop in aquifers and irreparable damage over the next few years.The results of the SPI index also indicated that the near-normal drought situation, which means that the drought has had a much smaller impact on groundwater levels in different years.Therefore, in order to maintain the desired aquifer, it is recommended to study management scenarios such as artificial feeding, reducing harvests, and changing the crop pattern.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • Kurdistan province
  • SPI Index
  • Conceptual model of the aquifer

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 مرداد 1400
  • تاریخ دریافت: 17 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 15 خرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 09 تیر 1400