بررسی تغییرات کاربری در محدوده تالاب قره‌قشلاق با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای

نوع مقاله : مقاله کوتاه

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 بخش مهندسی رودخانه و سواحل، شرکت آب منطقه‌ای استان آذربایجان‌ شرقی، تبریز، ایران

10.22034/jewe.2021.255282.1457

چکیده

تالاب قره قشلاق از جمله تالاب‌های دارای اهمیت از لحاظ دارا بودن تنوع گونه‌های گیاهی، جانوری و به‌ویژه پرندگان در ایران می‌باشد. در چند سال اخیر توسعه کشاورزی و تغییر کاربری اراضی در این منطقه باعث کاهش مساحت محدوده آبی این تالاب شده است. پژوهش حاضر به­دلیل ضرورت بررسی کمّی این تغییرات در سال­های گذشته و پیش‌بینی وضعیت آتی این بوم‌سازگان منحصربه‌فرد و با هدف تشخیص لزوم یا عدم لزوم اتخاذ تصمیم در کنترل تغییر کاربری‌ها انجام شد. در این پژوهش از تصاویر ماهواره لندست 8 به‌عنوان یک ابزار قابل‌اتکا در بررسی روند تغییرات روی­داده، استفاده شد. بدین منظور، ابتدا طبقه‌بندی تصاویر اخذشده در سه سال مختلف برای پوشش دادن دو دوره 12 و yr 15 به کمک مدل‌های ماشین بردار پشتیبان و جنگل تصادفی انجام شد. در ادامه با توجه به وجود کاربری‌‌های شامل اراضی بایر، شوره‌زار، مناطق آبی و همچنین پوشش گیاهی و کشاورزی در محدوده تالاب قره‌قشلاق، به بررسی تغییرات آن‌ها پرداخته شد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از توسعه بی‌رویه‌ بخش کشاورزی در یک دوره yr 15 از سال 2001 تا 2015 بود که این تغییر کاربری، تأثیر منفی بر محدوده آبی تالاب گذاشته و کاهش چشم­گیر سطح آبی تالاب را در پی داشته است که لزوم مدیریت بخش کشاورزی و جلوگیری از توسعه آتی آن در محدوده تالاب را می‌توان به‌عنوان مهم‌ترین نتیجه مطالعه حاضر ذکر نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Land Use Changes in GhareGheshlagh Wetland Using Remote Sensing

نویسندگان [English]

  • Javad Parsa 1
  • Fatemeh HajiHoseini 2
  • Ali Akhoundzadeh 3
  • Khadijeh Tabatabaee 3
1 Assist. Professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 M. Sc. Student, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 River Engineering Department, Regional Water Corporation of East Azarbaijan Province, Tabriz, Iran
چکیده [English]

GharehGheshlagh wetland is one of the most important wetlands in Iran in terms of having a variety of plant and animal species especially birds. In recent years, agricultural development and land use change in this region has reduced water areas of this wetland. The present research was conducted due to the necessity of the assessment of the variations occurred during last years and forecasting the future status of this unique ecosystem in order to make decisions about the land use management. For this purpose, Landsat 8 satellite images were used as a reliable tool to investigate the trend of changes. In this regard, the images provided in three different years were classified to cover two periods of 12-year and 15-year using Support Vector Machine and Random Forest models. Then, considering the existence of land uses including barren landscapes, saline fields, water areas, and also vegetation and agriculture in the region of GharehGheshlagh wetland, their changes were evaluated. The results represented the immethodical development in agriculture area over a 15-year period from 2001 to 2015. The land use changes had a negative impact on the wetland water areas and it had caused remarkable reduction in the water level of the wetland, which necessitates for agricultural management and prevention of its future development in the region of the wetland can be mentioned as the most important result of the present study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural developments
  • Ecosystem
  • GhareGheshlagh wetland
  • Land Use Change
  • satellite images
Akumu, C. E., Henry, J., Gala, T., Dennis, S., Reddy, C., Tegegne, F., Haile, S. and Archer, R. S. (2018). Inland wetlands mapping and vulnerability assessment using an integrated geographic information system and remote sensing techniques. Global J. Environ. Sci. Manage., 4(4), 387-400.
Alavi, S. A., MirJafari, S. B. and Mostafaei, M. (2012). Land use assessment (Case study: GhareGheshlagh Wetland). J. Environ. Sci. Eng., 53, 15-20 [In Persian].
Ali Baig, M., Sultan, M., Riaz Khan, M., Zhang, L., Kozlova, M., Abbas Malik, N. and Wang, S. (2017). Wetland change detection in protected and unprotected Indus Coastal and Inland Delta. Int. Arch. Photogramm. Remote Sens. Spatial Inf. Sci., XLII-2/W7, 1495–1501,
Dale, V. H. (1997). The relationship between land-use change and climate change. Ecol. Appl., 7(3), 753-769.
Gallego, F. J. (2004). Remote sensing and land cover area estimation. Int. J. Remote Sens., 25(15), 3019-3047.
Giri, C., Ochieng, E., Tieszen, L. L., Zhu, Z., Singh, A., Loveland, T., Masek, J. and Duke, N. (2011). Status and distribution of mangrove forests of the world using earth observation satellite data. Glob. Ecol. Biogeogr., 20, 154–159.
Guo, M., Li, J., Sheng, C., Xu, J. and Wu, L. (2017). A review of wetland remote sensing. Sensor., 17, 777; doi:10.3390/s17040777 17, 1-36.
HassanZade, K. B., Majnonian, H., Meygoni, Gh., and Mansouri, J. (2004). Proposed criteria for evaluating the conservation status of Iranian wetlands. J. Environ. Sci., 33, 74-89 [In Persian].
Mansouri, B., Ahmadzadeh, H., Massah Bavani, A., Morid, S., Delavar, M. and Lotfi, S. (2015). Assessment of climate change impacts on water resources in Zarrinehrud basin using SWAT model. J. Water Soil, 28(6), 1191-1203 [In Persian].
Mozaffari, G. and Narengifard, M. (2014). The study of rainfall impact on Maharlou Lake water surface change using remote sensing data. J. Ecobio. Wetland., 6(1), 73-82 [In Persian].
Phethi, M. D. and Gumbo, J. R. (2019). Assessment of impact of land use change on the wetland in Makhitha village, Limpopo province, South Africa. Jamba, 11(2), 693. doi.org/ 10.4102/jamba.v11i2.693.
Shemshaki, A. and Karami, G. H. (2018). Interaction of surface and groundwater in QaraGheshlagh wetland on the south shore of Lake Urmia. Quarter. J. Iran, 3(2), 179-186 [In Persian].
Wang, L., Sousa, W. P. and Gong, P. (2004). Integration of object-based and pixel-based classification for mapping mangroves with IKONOS imagery. Int. J. Remote Sens., 25, 5655–5668.
Yuan, F., Sawaya, K. E., Loeffelholz, B. C. and Bauer, M. E. (2005). Land cover classification and change analysis of the Twin Cities (Minnesota) Metropolitan area by multitemporal Landsat remote sensing. Remote Sens. Environ., 98, 317–328.
Zebardast, L. and Jafari, H. (2011). Use of remote sensing in monitoring the trend of changes of Anzali Wetland in Iran and proposing environmental management solution. J. Environ. Stud., 37, 57-64 [In Persian].