مقایسه روش‌های جداسازی آب پایه از رواناب مستقیم در حوزه‌ی آبخیز دورود

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 دانش آموخته کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

10.22034/jewe.2019.187507.1321

چکیده

با توجه به این­که بخش مهمی از جریان رودخانه‌های دائمی را آب‌های زیرزمینی تشکیل می‌دهند با دانستن سهم جریان پایه می‌توان نقش آب‌های زیرزمینی را در حفظ حیات رودخانه‌ها و برقراری تعادل بوم­شناسی حوزه آبخیز تعیین کرد. همچنین، شناخت فرآیندهای تولید رواناب برای ارزیابی اثرات تغییرات اقلیمی و کاربری اراضی برای پاسخ هیدرولوژیکی حوضه نیز بااهمیت می‌باشد. در این پژوهش تفکیک آب‌پایه در حوزه‌ آبخیز دورود واقع در استان لرستان با شش محدوده‌ی مطالعاتی تیره‌ دورود، بیاتون، سیلاخور، آبسرده، سراب سفید و گله‌رود طی سال‌های 1390-1361 به‌وسیله روش‌های PART، فیلتر عددی برگشتی یک پارامترِ (Lyne-Hollick ) و دو پارامترِ (Eckhardt ) با فیلترهای 925/0، 95/0، 975/0 و 99/0 انجام شد. سپس نتایج حاصل از این روش‌ها به‌منظور تعیین مناسب‌ترین روش با نتایج حاصل از روش BFI، مقایسه شد. نتایج نشان داد در حوزه‌ آبخیز تیره‌ دورود روش Lyne-Hollick  با فیلتر 975/0 بهترین روش برای جداسازی آب‌پایه از رواناب مستقیم می‌باشد. در زیر­حوزه‌ آبخیز بیاتون روش Eckhardt  با فیلتر 99/0، در زیر حوزه سیلاخور روش Lyne-Hollick  با فیلتر 975/0، در زیر­حوزه آبسرده روش PART و Lyne-Hollick  با فیلتر 975/0 به‌صورت یکسان، در زیر­حوزه سراب سفید روش Lyne-Hollick  با فیلتر 95/0 و در زیر­حوزه‌ آبخیز گله‌رود روش Lyne-Hollick  با فیلتر 925/0 روش مناسب جهت تجزیه‌ی هیدروگراف می‌باشد. با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، با داشتن آمار روزانه‌ی دبی این حوزه‌ آبخیز در سال‌های آتی می‌توان روش‌های مذکور را برای تجزیه‌ی هیدروگراف به کاربست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Separation Methods for Baseflow from Direct Runoff in Doroud Basin, Lorestan, Iran

نویسندگان [English]

  • Rafat Zare Bidaki 1
  • Nasrin Gharahi 1
  • Maryam Mahdianfard 2
1 Assist. Professor, Department of Rangeland and Watershed Management Sciences, Faculty of Natural Resource and Earth Science, Shahrekord University, Shahrekord, Iran
2 Alumni of Management of Deseret Area, Faculty of Natural Resource and Earth Science, Shahrekord University, Shahrekord , Iran
چکیده [English]

As groundwaters make an important part of the permanent rivers flow, their role in maintaining the life of rivers and creating ecological balance in watershed can be determined by knowing the base flow contribution. Moreover, identification of runoff production processes is crucial for assessing the effects of climate change and landuse on the hydrologic response of the watershed. In the current study, the base water separation in Doroud watershed located in Lorestan province with 6 study areas was performed during a period from 1982 to 2011 using PART, one parameter recursive digital filter (Lyne -Hollick) and two parameters recursive digital filter (Eckhart) with filters value of 0.925, 0.95, 0.975, and 0.99. Then the results obtained by these methods were compared with those of BFI method. The comparisonshowed that Lyne -Hollick method with filter value of 0.975 was the best method to separate base water from direct runoff in Doroud watershed. In Bayatan watershed, Silakhor sub-watershed, Ab Sardeh sub-watershed, Sarab Sefid sub-watershed, and Gale Rood sub-watershed, the Eckhart's method with filter value of 0.975, Lyne -Hollick method with filter value of 0.975, PART and Lyne -Hollick method with filter value of 0.975, Lyne -Hollick method with filter value of 0.95, and Lyne -Hollick method with filter value of 0.925 were the suitable methods for hydrograph decomposition, respectively. Considering the results obtained by this study and having statistics of this watershed flow rate ona daily basis, the abovementioned methods can be used in future years for hydrograph decomposition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Baseflow Index
  • Hydrogragh
  • Lorestan province
  • Recursive digital filter