مناسب‌ترین مناطق برای کشت گیاه گل‌محمدی با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای (مطالعه موردی: استان اصفهان)

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه امام حسین

10.22034/jewe.2019.191420.1324

چکیده

توسعه پایدار کشاورزی مستلزم شناخت و توسعه روش‌های علمی است که نقش مؤثری در بهینه‌سازی مصرف آب، اشتغال و درآمد زایی، سلامت جامعه و صادرات غیر نفتی داشته باشند. ارزش بارز اقتصادی و درمانی، تقاضای بازار و سطح فرآوری بالای گیاهان دارویی باعث شده است تا کشت و کار این گیاهان در سرتاسر دنیا روز به روز افزایش یابد و با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی کشور ایران، توسعه کشت این گیاهان به‌ویژه در نواحی خشک و نیمه‌خشک اهمیت دو چندانی پیدا کرده است. گیاه گل‌محمدی یکی از این گیاهان است که در صنایع دارویی، عطرسازی، فراورده‌های بهداشتی و آرایشی و صنایع غذایی استفاده می‌شود و ارزش اقتصادی بالایی دارد. از همین روی در پژوهش حاضر معیارهای اقلیمی، توپوگرافی و اجتماعی- اقتصادی به‌عنوان معیارهای موثر در کشت گیاه گل‌محمدی انتخاب شده‌اند و به کمک فرآیند تحلیل شبکه‌ای وزن‌دهی شده و سپس از سامانه اطلاعات جغرافیایی برای رقومی سازی و تلفیق لایه‌ها استفاده شده است. پس از تشکیل پایگاه اطلاعات فضایی منطقه، اطلاعات توصیفی نقشه‌ها به آنها اضافه گردید، هم‌پوشانی وزنی در محیط GIS صورت گرفت و در نهایت پهنه‌بندی مناطق مستعد کشت گل‌محمدی انجام شد. نتایج نشان داده است سه عامل بارش سالیانه، ارتفاع و دمای میانگین سالانه، بیشترین تاثیر و پارامتر شیب کمترین تاثیر را بر کمیت و کیفیت گیاه گل‌محمدی داشته‌اند. همچنین بر اساس نقشه پهنه‌بندی، نواحی شمال، مرکز و نواحی غربی استان به ترتیب با 38، 15.6 و 11 درصد، بیشترین مناطق مستعد کشت این گیاه را در خود جای داده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Suitable Site Selection for Rosa Damascena Using ANP (Case Study: Isfahan Province)

نویسندگان [English]

  • sayyed omid mirmohammadsadeghi 1
  • Ehsan alipoori 2
  • Abbas Alipour 3
1 Department of water engineering, Faculty of agriculture, shahre- kord university, shahre- kord, iran
2 department of geography and urban planning, faculty of Humanities, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 department of political geography, faculty of geography, Imam Hossein university, Tehran, Iran
چکیده [English]

Sustainable agriculture requires the identification and development of scientific methods that have an important role in optimizing water use, employment and income, community health and non-oil exports. Significant economical and therapeutic value, market demand and high processing level of medical plants have caused the day- by- day increasing growth of these plants around the world. Considering the climatic and geographical conditions in Iran, the development of these crops, especially in arid areas and semi-arid has doubled. Rosa Damascena is one of these plants used in the pharmaceutical, perfumery, health products, cosmetics and food industries and has a high economic value. Therefore, in the present study, climatic, topographic and socioeconomic criteria have been selected as effective measures in the cultivation of Rosa Damascena and have been weighed using the network analysis process and then the GIS has been used to digitize and combine the layers. After the formation of the regional spatial database, descriptive information of the maps was added, weighted overlapping in the GIS environment, and finally zoning the areas susceptible to cultivating Rosa Damascena. The results showed that three factors including annual rainfall, altitude and mean annual temperature, have maximum impact and slope parameter have the least impact on the quality and quantity of Rosa Damascena. Also, the zoning map showed that 38 percent of northern parts, 15.6 percent of central pats and 11 percent of western parts of the province, have the most suitable sites for Rosa Damascena cultivation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Network analysis
  • Zoning
  • Geographical information system
  • Rosa damascena

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 مهر 1398
  • تاریخ دریافت: 03 تیر 1398
  • تاریخ بازنگری: 28 شهریور 1398
  • تاریخ پذیرش: 09 مهر 1398