مکان‌یابی محل و تعیین روش مناسب تغذیه مصنوعی در دشت میناب بر اساس روش AHP

نوع مقاله: یادداشت فنی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، شرکت مهندسین مشاور ری آب، تهران، ایران

2 دکترای هیدروژئولوژی، شرکت مهندسین مشاور ری آب، تهران، ایران

چکیده

افت سطح آب در آبخوان میناب واقع در استان هرمزگان موجب شده­است تا تراز سطح آب آبخوان نسبت به سطح دریا منفی شده و در عمل پیش­روی آب شور دریا به آبخوان اتفاق بیافتد. از طرفی فرونشست سطح زمین نیز در سطح دشت میناب مشاهده می‌شود. بنابراین، بررسی و ارائه راهکارهایی جهت بهبود وضعیت آبخوان ضروری می‌باشد. در این پژوهش بر اساس آنالیز داده‌های تراز سطح آب زیرزمینی، آزمایش پمپاژ، نقشه زمین‌شناسی، داده‌های منابع آب و همچنین بازدیدهای متعدد میدانی به بررسی مکان مناسب جهت تغذیه مصنوعی و همچنین روش مناسب آن در آبخوان میناب پرداخته شد. بدین منظور ابتدا لایه‌های اطلاعاتی مربوط به 7 پارامتر شامل ضخامت آبرفت، قابلیت انتقال آبخوان، عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی، توپوگرافی منطقه، فاصله از رودخانه، لیتولوژی سطحی زمین و تراکم منابع آب زیرزمینی در محیط نرم‌افزار GIS ایجاد شد. سپس بر اساس روش AHP وزن هر یک از لایه‌ها با کمک قضاوت مهندسی و روش‌ مقایسه زوجی مشخص شد. در نهایت، محدوده آبخوان میناب به 3 بخش با پتانسیل خوب، متوسط و ضعیف تقسیم شد. در ادامه با بررسی وضعیت کاربری اراضی و انجام مطالعات متعدد میدانی به‌ویژه در مناطق با پتانسیل بالا، تعدادی شن چاله قدیمی در بستر رودخانه میناب شناسایی گردید که برای اهداف تغذیه مصنوعی پیشنهاد گردید. با استفاده از نتایج این پؤوهش، 6%  از مساحت آبخوان جهت تغذیه مصنوعی مناسب تشخیص داده شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Site Selection and Determination of the Most Suitable Artificial Recharge Method in the Minab Plain Based on AHP Method

نویسندگان [English]

  • Reza Jamour 1
  • Mehdi Eilbeigy 2
1 M.Sc. of Hydrogeology, Rey Ab Consulting Engineers Company, Tehran, Iran
2 PhD of Hydrogeology, Rey Ab Consulting Engineers Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

The drop in water level in the Minab aquifer, Hormozgan, Iran has caused its level to be lower than the sea level, and virtually the advent of salt water into the aquifer. Meanwhile, subcidence of the earth level is observed within the Minab Plain. Therefore, it is necessary to investigate and present solutions for improving aquifer status. In this study, a suitable location for artificial recharge and a suitable method for Minab aquifer was investigated based on the information of groundwater level data, pumping test, geological map, water resources data, as well as field observations. For this purpose, first information layers of seven parameters (including thickness of alluvium, transmissivity of the aquifer, the depth of groundwater levels, topography, distance from the river, lithology of the earth and the density of underground water resources) were created in GIS software. Then, through AHP method, weight of each layer was determined with the help of engineering judgment and paired comparison method. Finally, the Minab aquifer was divided into three sections: good, moderate, and weak potential. Subsequently, a number of old gravel pit were identified in the Minab River proposed for artificial recharge purposes by studying the land use status and conducting various field studies, especially in high potential areas. In conclusion, only 6% of the aquifer area was found to be suitable for artificial recharging.

کلیدواژه‌ها [English]

  • AHP method
  • Artificial recharge
  • Groundwater level drop
  • Gravel pit
  • Minab aquifer
Bani Habib M A., Elmdost A. A., and Niko M. (2010). Investigating the efficiency of artificial recharge systems in seasonal channels and optimizing its main dimensions. Iran J. Watershed. Sci. Eng. Sci., 4(12), 11-18 [In Persian].
 
Borzuei M. and Tavousi M. (2018). Location of Artificial recharge areas using the DRASTIC and AHP model (case study: Fariman-Torbat Jam Plain). Comprehensive Conference on Natural Resources and Sustainable Environment, Tehran [In Persian].
 
Ghasemi M., Zahmatkesh Marmy H. and Ghashgaizadeh N. (2017). Investigating the effective parameters in establishing and building susceptible artificial recharge areas (case study: Minab study areas). 4th National Conference on the Application of GIS Spatial Information System in Water and Power Industry, Arak [In Persian].
 
Heydarian A., Khamushi M., Ghane A. and Neer Sh. (2018). Management of sand pits, an opportunity to strengthen water resources (case study: artificial recharge in the north east of Semnan). International Conference on Society and Environment, Tehran [In Persian].
 
Jalili J., Jalili Kh., Hesadi H. and Hadidi M. (2014). Artificial recharge of groundwater aquifers through surface drainage channels using the AHP method. J. Sci. Eng. Watershed Manag., 8(24), 29-36 [In Persian].
 
Mahdavi A., Nouri Imamzadehei M., Mahdavi Najafabadi R and Tabatabaei S. H. (2011). The location of a suitable area for artificial recharge with fuzzy method in the catchment area of ​​Shahrekord plain. J. Water Soil Sci., 15(56), 63-76 [In Persian].
 
Omrawani A., Shah Nazari Fazlavali R., Emadi S M. (2018). Identification of suitable fields for artificial recharge of groundwater table of Tajan Plain (Sari) using GIS and AHP method. 17th Iranian Hydraulic Conference, Shahrekord [In Persian].
 
Ramezani Mehryan M., Malik Mohammadi B. and Rafiei Y. (2012). Using fuzzy logic in locating artificial recharge in aquifer by combining AHP and FTOPSIS methods. Ecol., 38(3), 99-108 [In Persian].