بررسی روند تغییرات تراز آب زیرزمینی با روش ترکیبی من کندال-تبدیل موجک (مطالعه موردی: دشت اردبیل)

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی منابع آب، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی منابع آب، دانشکده فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران

چکیده

بررسی تغییرات منابع آب زیرزمینی در برنامه‌ریزی و مدیریت پایدار منابع آب هر منطقه از اهمیت فراوانی برخوردار است. هدف از این پژوهش، بررسی روند موجود و دوره زمانی مؤثر در روند تراز آب زیرزمینی در مقیاس ماهانه در 15 ایستگاه پیزومتری دشت اردبیل با استفاده از روش­های ناپارامتری من-کندال، ابزار پیش­پردازش زمانی (تبدیل موجک گسسته) و روش پیش­پردازش مکانی (نقشه خود­سازمانده) است. ابتدا روش خوشه­بندی نقشه خود­سازمانده برای تقسیم مکانی تراز آب زیرزمینی به خوشه­های همگن استفاده شد.  سپس تبدیل موجک برای استخراج ویژگی­های دینامیکی و چند­مقیاسی برای نا­ایستایی داده­های تراز آب زیرزمینی پیزومترهای مرکزی در سطح 3 استفاده شد. آزمون من-کندال به ترکیبات مختلفی از تبدیل موجک گسسته بعد از حذف ارتباط معنی‌دار مرتبه اول برای محاسبه زیر سری جزئی مسئول در روند سری­های زمانی پیزومترهای مرکزی اعمال شد. نتایج روند منفی را در منطقه مورد مطالعه نشان داد. در بیشتر سری­های زمانی تراز آب زیرزمینی زیر سری جزئی در سطح 3 در ترکیب با زیرسری تقریبی  به‌عنوان مؤلفه زمانی تأثیرگذار شناخته شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of Trend in Groundwater Level using Hybrid Mann-Kendall and Wavelet Transform Method (Case Study: Ardabil Plain)

نویسندگان [English]

  • Farnaz Daneshvar Vousoughi 1
  • Reza Shaker 2
1 Assist. Professor, Department of Water Resources Engineering, Faculty of Civil Engineering, Ardabil Islamic Azad University, Ardabil, Iran
2 M.Sc. Student, Department of Water Resources Engineering, Faculty of Engineering, Ahar Islamic Azad University, Ahar, Iran
چکیده [English]

Study of changes in groundwater resources has great importance on planning and management of sustainable water resources in any region.  The goal of this study was trends and dominant period investigation in groundwater level data at monthly timescales in fifteen piezometers of Ardabil plain using non-parametric Mann–Kendall (MK), temporal pre-processing (discrete wavelet transform) and spatial pre-processing (self-organizing map) methods. In first step, a Self-Organizing-Map (SOM)-based clustering technique was used to identify spatially homogeneous clusters of groundwater level (GWL) data. At second step, the wavelet transform (WT) was also used to extract dynamic and multi-scale features of the non-stationary GWL for central piezometers at 3 level. At last step, The MK test were applied to different combinations of DWT after removing the effect of significant lag-1 serial correlation to calculate components responsible for trend of the time series.  The results showed that negative trend is prevalent in the case study; generally, wavelet-based detail at level 3 plus the approximations time series was conceded as the dominant periodic component.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ardabil Plain
  • Dominant Period
  • Sub-Series
  • Non-Parametric
  • Self-Organizing map