کاربرد آنتروپی شانون در تعیین مؤثرترین پارامتر شیمیایی در کیفیت آب‌های سطحی (حوضه صوفی چای)

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

با توجه به کمبود منابع آب‌های سطحی در ایران توجه به کیفیت آب دارای اهمیت است. چون پایش و ارزیابی کیفیت آب‌های سطحی پرهزینه است یافتن روشی ارزان، آسان و نسبتاً دقیق بسیار مفید است. در این مطالعه، جهت سنجش کیفی آب از روش شاخص کیفیت آب (WQI) استفاده‌شد. به‌منظور پایش کیفی منابع آب سطحی و محاسبه شاخص کیفیت آب از داده‌های شش ایستگاه کیفیت‌سنجی حوضه صوفی چای وابسته به سازمان آب منطقه‌ای استان آذربایجان شرقی در دوره آماری 1391-1351 استفاده شد. برای تعیین پارامتر مؤثر بر کیفیت آب‌های سطحی در حوضه موردنظر از روش آنتروپی وزنی شانون استفاده گردید. بر اساس مقدار آنتروپی و وزن آنتروپی محاسباتی، پارامتر مؤثر در شش ایستگاه تازه کند، خرما زرد، اسفستانج، کهلیک‌درسی، مراغه و چکان مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مؤثرترین پارامتر در این ایستگاه‌ها به ترتیب اسدیته (PH)، منیزیم (Mg)، کل مواد جامد محلول (TDS)، هدایت الکتریکی(EC) و بی‌کربنات ( HCO3) است. نتایج محاسبه شاخص کیفیت آب با استفاده از روش آنتروپی بیانگر کیفیت عالی آب‌های سطحی منطقه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Shannon entropy in determining the most effective chemical parameter in surface water quality (Case study: Sofi Chay watershed).

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Akhoni Pourhosseini 1
  • Mohamad Ali Ghorbani 2
1 Post Graduate of Water Resources Engineering, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Tabriz University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Because of scarcity of surface water, consideration of water quality is a very important issue in Iran. Surface water quality monitoring and assessment is very expensive and time consuming; Therefore, finding a cheap, simple, and relatively exact method which can predict water quality would be very useful. In this study, Water Quality Index was used for measuring water quality. In order to monitor surface water quality and calculating the water quality, the data of six quality survey stations in SofiChay watershed during the period 1972-2012 were used. To determine the influencing parameter on the surface water quality within the watershed, the Shannon weight entropy method was used. Based on the amount of Shanon entropy and the calculated entropy weight, the effective parameter was evaluated in six stations: Tazekand, khormazard, Esfestanaj, Kahlikdarasi, Maragheh, and Khekan. The results indicated influencing parameters at the stations studied are pH, Mg, TDS, EC, and HCO3 respectively. Calculating the water quality index through using Shannon entropy indicated excellent quality of surface waters of the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Entropy
  • Hadrochemical parameters
  • Quality
  • Surface water
  • Sofichay