تحلیل دیدگاه کشاورزان نسبت به اجرای شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی با استفاده از مدل SWOT (مطالعه موردی واحد B2 گاوشان شهرستان کامیاران)

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه ترویج کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

شبکه‌های‌ آبیاری و زهکشی معمولاً با مشکلات عدیده‌ای ‌‌در مراحل مختلف طراحی، اجرا و بهره‌برداری مواجه می‌باشند که ‌‌نه تنها باعث کاهش کارایی ‌و حتی تخریب سازه‌های آن گردیده، بلکه بازسازی آن‌ها را نیز مشکل و غیر‌اقتصادی می‌نماید. این موضوع از دغدغه‌های اصلی برنامه‌ریزان امور آب کشور بوده و تاکنون اقدامات مختلفی در مدیریت بهینه ‌شبکه‌های آبیاری صورت گرفته است، اما اغلب این اقدامات به‌دلیل فقدان جامع‌نگری‌ از موفقیت چشمگیری ‌برخوردار نبوده‌اند. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی عملکرد شبکه‌های‌ آبیاری و زهکشی واحد عمرانی B2‌ گاوشان ‌در شهرستان کامیاران از دیدگاه اعضای تعاونی‌های آب‌بران بود. اطلاعات اولیه برای تنظیم پرسشنامه با تکنیک ارزیابی مشارکتی روستایی (PRA‌) جمع‌آوری و بر اساس مدل SWOT تحلیل گردید که 12 نقطه قوت، 10 نقطه ضعف، 8 فرصت و 10 تهدید رتبه‌بندی و بر اساس آن 24 راهبرد ارائه شد. یافته‌ها نشان داد که عوامل درونی (نقاط قوت و ضعف) نسبت به عوامل بیرونی (تهدیدها و فرصت‌ها) از امتیاز وزنی بیشتری برخوردارند، به‌طوری که نقاط قوت با میانگین امتیاز وزنی 97/3 بیشترین و فرصت‌ها با میانگین امتیاز وزنی 36/3 کمترین امتیاز وزنی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، امتیاز وزنی نقاط قوت بیشتر از نقاط ضعف است که نشان دهنده تأثیر مثبت معیارهای مرتبط با آن بر پروژه است .اما امتیاز وزنی تهدیدات بیشتر از فرصت‌هاست که نشان دهنده تأثیر منفی معیارهای مرتبط با آن بر پروژه است. بر اساس یافته‌ها راهبرد تنوع‌بخشی (ST) بهترین روش در بهینه‌سازی و توسعه متعادل عملکرد شبکه آبیاری شناخته شد و می‌بایست در اولویت قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Farmers' perspective toward Construction of Irrigation and Drainage Subsystems using SWOT Model (Case study: Gavoshan B2 unit in Kamyaran Township)

نویسندگان [English]

  • Gholamhossein Karami 1
  • Mehran Azizi 2
1 Ph.D. Scholar, Department of Agricultural Extension, Faculty of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 M. Sc. Graduate of Rural Development, Razi University, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

Irrigation and drainage networks are having numerous problems in various stages such as design, implementation and utilization usually that reduce efficiency and destroy its structures. Also its reform and restructuring is difficult and unprofitable. This subject is main concern for water planners in the country and so far several activities for management of irrigation and drainage networks have been taken but most of these measures have not had significant success due to the lack of holistically. The main purpose of this study was to assess the irrigation and drainage networks performance (Gavoshan B2 unit (from the viewpoint of water user cooperatives in Kamyaran Township. To prepare the questionnaire, preliminary data were collected by PRA techniques and analysed using SWAT model and 12 point of strength, 10 weakness, 8 opportunity, 11 threats were ranked and 25 strategy have been presented. Findings showed that internal factors (strength and weakness points) had higher score weight than external factors (treatments and opportunities). Strength points with mean score weight of 3.97 had maximum and opportunities with mean score weight of 3.36 had minimum score. Score weight of strength points are more than score weight of weakness, that it shows its related Criteria has positive effect of on project. Also score weight of threats points are more than score weight of opportunity, that it shows its related Criteria has negative effect of on project. Hence, based on results is determined that diversification strategy should be considered as priority for optimization development of irrigation networks performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Participatory Rural Appraisal
  • water Users Association
  • Iirrigation and Drainage System
  • SWOT Model