تأثیرسازندهای زمین‌شناسی بر کیفیت شرب منابع آب زیرزمینی مجتمع روستایی آرندان، سنندج

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 استاد، گروه زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی مهندسی (ژئوتکنیک)، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

10.22034/jewe.2020.230964.1360

چکیده

با توجه به بحران آب و اهمیت دسترسی به آب با کیفیت مناسب و قابل شرب در کشور به‌خصوص در چند دهه اخیر، بررسی کیفیت آب و شناسایی عوامل مؤثر در کاهش کیفیت جهت برنامه­ریزی بهینه امر مهمی به شمار می­رود. در بیش­تر مناطق روستایی ایران، آبخوان­ها­ مهم­ترین منابع تأمین آب شرب محسوب می­شوند که کیفیت آب آن­ها تحت تأثیر عوامل طبیعی و انسانی قرار دارند. از جمله عوامل طبیعی سازندهای زمین­شناسی و از جمله عوامل انسانی آلاینده­های مرتبط با واحدهای صنعتی، فعالیت­های شهری، فعالیت­های کشاورزی هر منطقه می­باشند. در پژوهش حاضر سعی شده است بین زمین­شناسی و کیفیت منابع آب زیرزمینی به‌منظور ارزیابی کیفیت آب آشامیدنی رابطه برقرار شود. به‌منظور صحت­سنجی نتایج پژوهش، ابتدا با انجام مطالعات صحرایی، زمین‌شناسی، زمین‌ریخت‌شناسی منطقه و منابع آلاینده احتمالی موجود شناسایی‌شد. سپس با آزمون­های آزمایشگاهی مشخصه­های شیمیایی آب مانند pH، TDS، سختی کل، میزان آنیون­ها، کاتیون­ها و کدورت، آب چاه اصلی مجتمع آرندان و سه منبع تأمین آب ثانویه در منطقه (چاه روستای آرندان، چشمه صوفیان، چشمه نوره) تعیین شد. در مرحله بعد با استفاده از نرم‌افزار CHIMESTRY و EXCEL رده‌بندی آب انجام و تیپ آب و نوع سنگ منشأ مشخص شد. مطابق رده­بندی­ انجام ‌شده تیپ آب­های زیرزمینی منطقه بی­کربنات کلسیک - منیزیک است که با سازندهای آهکی و رسوبات کربناته گسترش‌ یافته در ارتفاعات ناحیه مرتبط می­باشد. نتایج نشان داد که از چهار نمونه مورد مطالعه آب چاه اصلی تأمین آب مجتمع آب‌رسانی آرندان، چشمه صوفیان و نوره برای آشامیدن مناسب بودند؛ و آب چاه روستای آرندان علیرغم متأثر بودن از زمین‌شناسی منطقه به دلیل موقعیت نامناسب و واقع‌شدن درمجاورت چاه‌های فاضلاب روستایی و محتوی مقدار نیترات بیش ‌از حد مجاز، برای شرب نامناسب تشخیص داده شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Geological Formations on the Drinking Quality of Groundwater Resources of Arandan Rural Complex, Sanandaj, Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hossein Ghobadi 1
  • Ava Osmanpour 2
  • Ali Akbar Abbasi 3
1 Professor., Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Bu Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 PhD Scholar, Department of Engineering Geology (Geotechnique), Faculty of Basic Sciences, Bu Ali Sina University, Hamedan, Iran
3 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Given the water crisis and the importance of access to suitable and potable quality water in the country, especially in recent decades, it is crucial to study the water quality and identify the factors affecting quality reduction for optimal planning. In most rural areas of Iran, aquifers are the most important sources of drinking water supply, whose water quality is affected by natural and human factors. Among the natural factors are geological formations and among human factors are pollutants related to industrial units, urban activities, and agricultural activities in each region. In the present study, it was attempted to establish a relationship between geology and the quality of groundwater resources in order to assess the quality of drinking water. In order to validate the research results, by conducting field studies, the geology, geomorphology of the region, and possible sources of contaminants were identified. Then, through laboratory tests, chemical properties of water such as pH, TDS, total hardness, amount of anions, cations and turbidity of the water of the main well of Arandan complex and three secondary water supply sources in the region (well of Arandan village, Cheshmeh Soofian spring, and Navareh spring) were determined. In the next step, using CHIMESTRY and EXCEL software, water classification was performed and the type of water and type of source stone were determined. According to the classification, the groundwater type of the area is calcium-magnesium bicarbonate, which is associated with calcareous formations and carbonate sediments spread in the heights of the area. The results showed that out of the four samples studied, the main water supply well of Arandan, Soofian and Navareh water supply complexes were suitable for drinking; the well water of Arandan village, despite being affected by the geology of the region, was found to be unsuitable for drinking due to its unfavorable location and location in the vicinity of rural sewage wells and containing excess nitrate.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drinkable Water
  • physical and chemical quality
  • Rock Units
  • type
  • Water type
Anonymous. (2015). Institute of Standards and Industrial Research of Iran, Drinking water chemical and physical properties. National Iranian Standard No 1053 [in Persian]

Anonymous. (2008). WHO Guidelines for drinking-water quality secondaddendum to third edition. Geneva, World Health Organization. Available:http://www.who.int/water_sanitation_health/dwq/secondaddendum. 20081119. pdf.

Anonymous. (2006). Water and Wastewater Engineering Co. Annual performance report of Iranian Rural Water and Wastewater Companies in 2006. Available at: http://www.nww.co.ir/ [In Persian].

Ardeshirzadeh S. (2017). Evaluation of drinking water quality indices (case study: Bushehr province, Iran). Environ. Health Eng. Manage. J. 2017, 4(2), 73–77.

Alper B. and Orhan G. (2017). Effect of geogenic factors on water quality and its relation to human health around Mount Ida, Turkey. Water, 9(1), 66.

Aqanbati A. (2004). Geology of Iran, Publications of the Geological Survey of Iran [In Persian]

Azizi H. and Moein Vaziri H. (2008). Pethrology of the cretaceous volcanic rocks in North Sanandaj. J. Sci. Univ. Tehran, 34(2), 17-24 [In Persian]

Ebrahimi A. (2003). Survey of Microbial and chemical quality of drinking water Ravand city in 2002 years. Second National Seminar on Environmental Health, Ahvaz [In Persian]

Ghobadi M. H (2010). Groundwater, published by Bu Ali Sina University [In Persian]

Ghobadi M. H. (2015). Geology of environmental engineering. Bu Ali Sina University Press [In Persian].

Geological map and report 1: 100000 Sanandaj [In Persian]

Heidari M., Mesdaghinia A. R, Miranzadeh M. B., Younesuan M., Naddafi K. and Mahvi A. H. (2010). Examining the microbial quality of drinking water in Kashan’s Villages and the role of rural water and wastewater company in its improvement. Health Sys. Res., 6, 898-906 [In Persian].

Hounslow A. W. (1995). Water quality data: analysis and interpretation. Lewis publishers, 397p

Hem J. D. (1970). Study and interpretation of chemical characteristics of natura water. U.S. Geological Survey Water Supply Paper, 1473.

Karabi M. A., Hasanabadi M., Alinejhad A., Khamirchi R. and Tabaraee Y. (2011). Evaluation of physical, chemical and microbial quality of drinking water in Davarzan Province villages of Sabzevar in authomn 2010. J. Student Res. Center, 16(2),18-28.

Majdi H., Gheibi L. and Soltani T. (2015). Evaluation of physicochemical and microbial quality of drinking water of villages in Takab Town in West Azerbaijan in 2013. J. Rafsanjan Univ. Med. Sci., 14(8), 631-642 [In Persian]

Madhav S., Ahamad A., Kumar A., Kushawaha J., Pardeep S. and Mishra P. K.  (2018). Geochemical assessment of groundwater quality for its suitability for drinking and irrigation purpose in rural areas of SantRavidas Nagar (Bhadohi), Uttar Pradesh. Geol. Ecol. Landscapes, 2(2), 127-136.

Moridi A., Kerachian, R. and Zokaei M. (2016), Assessment of Iran’s water resources quality (2004-2014). Iran Water Resour. Res., 12(4), 23-35 [In Persian].

Mohammadzadeh F., Ekhtesari M, R. and Hosseini S. Z. (2017). The effects of geological formations on groundwater quality with application of Boolean logic, case study: Bajestan watershed plain. Watershed Eng. Manage., 9(1), 11-21 [in Persian].

Piper A. M. (1944). Agraphic procedure in the geochemical interpretation of water analysis. Eos Trans. Am. Geophys. Union J., 25, 914-923.

Sepehr M. (2006). Management of supply drinking water in rural areas. John Wiley & Sons, 706: 14404-22.

Yamani M., Yousefi F., Moradi A., Abbasi M. and Barzkar M. (2017). Zoning landform evolutions potential affects the drainage network case study: river basin Gheshlagh. Quant. Geomorph. Res., 5(3), 20-37 [in Persian].

Ketata M., Hamzaoui F., Gueddari M., Bouhlila R. and Ribeiro L. (2011) Hydrochemical and statistical study of ground water in Gabes-South deep aquifer (South-eastern Tunisis). Phys. Chem. Earth A/B/C, 36(5-6), 187-196.